Bril en beeldscherm: waarom uw ogen 's avonds moe zijn

Wat er werkelijk gebeurt

Bij beeldschermwerk knippert u aanzienlijk minder — tot ongeveer een derde van normaal. Daardoor droogt het traanfilm uit, en droge ogen voelen als vermoeide ogen.

Daarnaast blijven uw ogen urenlang op één afstand scherpstellen. Dat is spierwerk, en het wordt pas voelbaar als u stopt.

Blauw licht speelt in dit verhaal een kleinere rol dan de reclame suggereert. De hoeveelheid blauw uit een scherm is klein vergeleken met daglicht, en overzichtsstudies vinden geen duidelijk effect van blauwlichtfilters op schermmoeheid. Wat beeldschermwerk met uw ogen doet, legt Thuisarts.nl in gewone taal uit.

Wat wel helpt

De 20-20-20-regel: elke twintig minuten twintig seconden naar iets op ongeveer zes meter afstand kijken. Dat ontspant de scherpstelling, en het is de maatregel met het meeste effect voor de minste moeite.

Afstand en hoogte: het scherm op armlengte, met de bovenrand op of net onder ooghoogte. Kijkt u iets naar beneden, dan staat uw ooglid verder dicht en droogt het oog minder uit.

Omgevingslicht: geen scherm in het donker en geen felle lamp of raam achter het scherm. Het contrast tussen scherm en omgeving is wat vermoeit.

Bewust knipperen en zo nodig kunsttranen zonder conserveermiddel.

Wanneer een aparte bril loont

Draagt u multifocale glazen en werkt u veel achter een scherm, dan zit u vaak met de kin omhoog om door het smalle tussengebied te kijken. Daar krijgt u nekklachten van, en die worden zelden aan de bril toegeschreven.

Een beeldschermbril heeft een breed tussengebied op precies úw werkafstand — meestal zestig tot zeventig centimeter — en is daarvoor een merkbare verbetering.

Dit is werk voor de opticien: hij meet uw werkelijke afstand op, en het glas wordt daarop berekend. Meet die afstand thuis en neem het getal mee; anders wordt er een aanname gebruikt die niet bij uw bureau past.

Uw werkplek nameten

De maten die uw opticien nodig heeft, meet u zelf het beste thuis. Ga zitten zoals u werkt en laat iemand de afstand van uw ogen tot het scherm meten — meestal zestig tot zeventig centimeter, maar bij een grote monitor makkelijk tachtig.

Meet ook de hoogte: staat de bovenrand van het scherm op ooghoogte of hoger? Bij een laptop op een bureau is dat vrijwel altijd te laag, en dat corrigeert u met een standaard en een los toetsenbord in plaats van met glazen.

Werkt u met twee schermen, meet dan de afstand tot het scherm waar u het meeste naar kijkt. Een beeldschermbril wordt op één afstand berekend, en die keuze bepaalt hoe prettig hij werkt.

Wanneer het geen brilprobleem is

Blijven de klachten ondanks aanpassingen bestaan, dan kan er iets anders spelen: droge-ogenklachten, een oogafwijking die niet volledig gecorrigeerd is, of een verschil tussen beide ogen dat vermoeit.

Hoofdpijn die steeds op dezelfde plek zit, dubbelbeelden of ogen die niet goed samenwerken zijn redenen voor een uitgebreider onderzoek bij een optometrist of oogarts.

En een banaal punt dat vaak wordt vergeten: vuile glazen. Een web van fijne krassen en een vettig oppervlak kosten uw ogen de hele dag extra moeite.