Zonnebril op sterkte: uv, categorie en clip-on

Uv is belangrijker dan donker

De donkerte van een glas en de uv-bescherming staan los van elkaar. Een donker glas zonder uv-filter is zelfs ongunstig: uw pupil gaat wijder open in de schemer achter het glas, waardoor er méér uv naar binnen komt dan zonder bril.

Zoek daarom naar uv400: dat betekent dat straling tot 400 nanometer wordt tegengehouden, wat neerkomt op vrijwel alle uv-a en uv-b. In de EU staat er bovendien een CE-markering op.

Uv-schade aan het oog is cumulatief en gaat over jaren: het speelt mee bij staar en bij netvliesveroudering. Dat is de reden om ook op bewolkte dagen niet zonder te fietsen als u gevoelig bent. Waarom uv-bescherming zwaarder weegt dan een donker glas, legt het Oogfonds uit.

De categorieën

Zonnebrillen hebben een filtercategorie van 0 tot 4:

• 0 — vrijwel helder, alleen decoratief of tegen wind.
• 1 — licht getint, voor bewolkt weer.
• 2 — gemiddeld, voor gewone zonnige dagen.
• 3 — donker, de gangbare keuze voor strand, water en fel zonlicht.
• 4 — zeer donker, voor hooggebergte en gletsjers. Niet toegestaan in het verkeer.

De meeste mensen zitten goed met categorie 3. Rijdt u veel in wisselend licht, dan is 2 rustiger voor de ogen.

Clip-on of aparte bril

Een clip-on of magneetvoorzet is de goedkoopste oplossing: één sterkte, twee functies. Praktisch bij wie zelden in de zon zit, en handig op reis.

Optisch is een aparte zonnebril op sterkte beter — geen extra glasoppervlak, minder reflectie tussen de lagen, en een betere pasvorm rond het gezicht. Dat laatste telt: licht dat langs de zijkant binnenvalt, is precies wat u wilde tegenhouden.

Bij multifocale glazen is een aparte zonnebril bijna altijd prettiger, omdat een voorzetglas de zones extra vertroebelt.

Pasvorm bij een zonnebril

Bij een zonnebril telt de pasvorm zwaarder dan bij een gewone bril, omdat licht dat langs de randen binnenvalt precies is wat u wilde tegenhouden. Een model dat iets meeloopt met de vorm van uw hoofd houdt meer tegen dan een vlak montuur, hoe donker het glas ook is.

Let daarbij op de kromming: sterk gebogen sportmodellen zijn met een sterkte lastig te maken, omdat de vervorming aan de randen toeneemt. Boven ongeveer een sterkte van vier wordt dat merkbaar, en dan is een vlakker model verstandiger.

En kies de kleur van het glas op gebruik: grijs houdt kleuren het meest natuurgetrouw, bruin geeft meer contrast bij wisselend licht, en groen zit daartussenin. Voor autorijden is grijs of bruin de gangbare keuze.

Gepolariseerd, en wanneer niet

Polariserende glazen filteren horizontaal weerkaatst licht, dus de schittering van nat asfalt, water en sneeuw. Op de fiets, aan het water en in de bergen is dat een merkbare verbetering.

Twee kanttekeningen. Sommige autoruiten en veel beeldschermen — navigatie, telefoon, dashboarddisplays — worden donker of onleesbaar door polarisatie, afhankelijk van de hoek waaronder u kijkt.

En polarisatie zegt niets over uv. Ook een gepolariseerd glas moet uv400 zijn; dat staat er los van vermeld.